13.05.2020
528 cапарлар
Коронавирус: қолма-қол ақшасыз төлем драйвері

ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2020 жылғы 01 сәуірдегі жағдай бойынша қолма-қол ақшасыз карточкалық төлемдер бойынша статистикаға шолу ұсынады

Наурыз айында Covid-19-мен күресу үшін қабылданған және сауда желілерінің, бизнес-орталықтардың қызметін тоқтата тұруды және көшелерде қозғалуға қатаң шектеулерді қамтитын биліктің қатаң шаралары Қазақстанның cashless-экономикаға көшуін айтарлықтай жеделдетді. ҚР аумағында жасалған қолма-қол ақшасыз карточкалық төлемдер көлемі 2020 жылдың наурыз айында 16% - ға өсіп, 2 146,7 млрд теңгені құрады. Сонымен қатар, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 777,2 млрд.теңге көрсеткішінен — 2,8 есе артық өсім байқалады.

 

 

«Наурыз айында қолма-қол ақшасыз төлемдер көлемі карантин және өзін-өзі оқшаулау режимін енгізер алдында қажетті тауарлар мен дәрі-дәрмектерді сатып алу, бағаның өсуін күтуде басқа да ірі импорттық заттар мен бұйымдарды сатып алу сияқты бір жолғы факторлар аясында одан әрі өсуді көрсетті. Қолма-қол ақшасыз төлемді пайдасына таңдау қисынды, соның ішінде азаматтардың қолма-қол ақшамен байланысты шектеу ниетіне байланысты»,

— ҚҚҚ инновациялар мен қаржылық технологияларды дамыту орталығының директоры Константин Пак пікір білдірді.

Сонымен қатар, ҚР аумағында жасалған карточкалық төлемдер көлемі бойынша көшбасшы үштігі наурыз қорытындысы бойынша былайша көрінеді:

Алматы — 34% (-0,6%), одан әрі астана— 16% (-0,8%) және Түркістан облысымен Шымкент қаласы-8% (+0,5%)..

 

 Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

Карточкалар бойынша қолма-қол ақшасыз төлемдер көлемінің банкоматтардағы қолма-қол ақшаны алуға қатынасы наурызда 145% - дан 161% - ға дейін өсті, бұл қолма-қол ақшасыз төлемнің банкоматтардағы қолма-қол ақшаны алудан тұрақты басым екенін көрсетеді. Естеріңізге сала кетейік, 2019 жылдың наурыз айында бұл көрсеткіш 65% - ды құрады.

Сонымен қатар, Қазақстандағы төлем карталары бойынша операциялардың жиынтық көлемі наурыз айында 11,3% - ға өсімді көрсетіп, 3 484,0 млрд теңгені құрады. Оның ішінде 62% қолма-қол ақшасыз төлемдерге келеді (+3,0%).

 

 

Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

Өңірлік бөліністе ең көп өзгеріс абсолюттік мәнде көрсетті оңтүстік астанасы — мұнда транзакциялар көлемі, наурыз айында 87,6 млрд теңгеге өсті. Қалған аймақтардың аумағындағы карточкалар бойынша төлемдер серпіні өткен аймен де, 2019 жылғы наурыз айымен де салыстырғанда да оң болды (1-кестені қараңыз).

 

Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

Карточкаларды пайдалана отырып, қолма-қол ақшасыз төлемдер бойынша «орташа чек» наурыз айында 13 279 теңге белгісіне дейін 14,9% - ға өсті, ал банкоматтан алу сомасының орташа мөлшері 5,6% - ға артып, 48 184 теңгені құрады.

 

 

«Банкоматтардан алудың бір мезгілде өсуі қолма-қол ақшасыз төлеу шектеулі немесе мүмкін емес жерлерде сатып алуды жүзеге асыру үшін қолма-қол массаны қалыптастыру қажеттігіне байланысты болуы мүмкін. Наурыз айының соңынан сәуірдің екінші жартысына дейінгі кезеңге ЕДБ кеңселерінің жабылуы да қолма-қол ақшаны алудың өсуі үшін маңызды фактор болып табылады»,

— деп есептейді Константин Пак.

 

 Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

Сонымен қатар, ҚР аумағында наурыз айында жасалған қолма-қол ақшасыз карточкалық төлемдер көлемінің 78% (бұрын 74%) немесе 1 678,5 млрд теңге—интернетте төлем төлеуге, ал 21% (бұрын 25%)—POS-терминалдар арқылы төлеуге (450,6 млрд теңге) келеді. Бұл ретте соңғы 12 айда Қазақстанда карточкалар бойынша транзакциялардың жалпы көлемінде POS-терминалдар арқылы төлемдердің үлесі 17% - ға төмендеді.

 

 

Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

 

«Сәуір айында экономикалық белсенділіктің айтарлықтай төмендеуінің себебі Қазақстандағы төлем карталары бойынша операциялардың жиынтық көлемі төмендеуін көрсетуі мүмкін. Дегенмен, байланыссыз жолмен төлеу үлкен ықтималдықпен,көлемі бойынша басым болады. Алдын ала мәліметтер бойынша, сәуір айында жергілікті e-commerce үлесі айтарлықтай өсімді көрсетеді, соның ішінде қазақстандықтардың көп саны жергілікті интернет-дүкендерде сатып алудың алғашқы тәжірибесін алғандығының арқасында»,

— дейді Константин Пак.

 

Естеріңізге сала кетейік, бұған дейін Ұлттық банк дүкендерде/дәріханаларда, онлайн-жеткізуде қолма-қол ақшасыз төлем түрлерін пайдалануды ұсынды, өйткені олар вирустарды таратпау үшін есеп айырысудың ең тиімді тәсілі болып табылады.

Қолма-қол ақшасыз төлемдер динамикасы бойынша келесі деректерді жариялау 27 мамырға жоспарланған.

Талдау материалдарын кез келген пайдалануға тек afk.kz дереккөзіне гиперсілтеме болғанда ғана жол беріледі.

 

Соңғы жаңалықтар
13.01.2021
Бірқатар қазақстандық эмитенттердің акциялары 2020 жылы 30%-дан астамға өсті
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2020 жылға арналған қазақстандық бағалы қағаздар нарығына шолу ұсынады.
22.12.2020
Сақтандыру компанияларына арналған трамплин: жылдың 10 айында сектор өз пайдасын екі есеге арттырды
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстанның сақтандыру секторына 2020 жылдың он айындағы шолуды ұсынады.
10.12.2020
Сарапшылар 2021 жыл бойы инфляция мақсатты дәлізге оралмайды деп санайды
ҚҚҚ қаржы нарығының кәсіби қатысушыларына 2020 жылдың желтоқсан айында кейбір индикаторларға қатысты кезекті сауалнама нәтижелерін ұсынады.
19.11.2020
Сарапшылар келесі жылы экономиканың баяу «жылынуын» болжайды
ҚҚҚ қаржы нарығының кәсіби қатысушыларына 2020 жылдың қараша айында кейбір индикаторларға қатысты кезекті сауалнама нәтижелерін ұсынады.
18.11.2020
Қарыз бойынша өмір: мемлекеттің 9 айдағы шығындары оның кірістерінен үштен біріне артық
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 9 айдағы шоғырландырылған бюджетінің шолуын ұсынады.
16.11.2020
Сандық толқын оңтүстіктен шығады: жаңа карталарды шығаруда Алматы қаласы мен Түркістан облысы көш бастап тұр
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2020 жылдың 01 қазандағы жағдай бойынша карточкалар бойынша қолма-қол ақшасыз төлемдер бойынша статистикаға шолу ұсынады.