05.05.2021
17552 cапарлар
Қолма-қол ақшасыз нарықтағы ралли жалғасуда: 1 тоқсанда екі еселенген өсім

ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2021 жылдың 1 тоқсанына қолма-қол ақшасыз карточкалық операциялар бойынша статистикаға шолу ұсынады

Резюме

  • Қолма-қол ақшасыз төлемдер "жарылғыш" өсуді жалғастырды: бірінші тоқсанда қолма-қол ақшасыз транзакциялар көлемі 2,2 есе 12,5 трлн теңгеге дейін өсті (3м20 үшін-5,6 трлн теңге). Әлбетте, Covid-19 пандемиясы және өнімнің ыңғайлылығы қолма-қол ақшасыз төлеу әдетін қалыптастырды.
  • Осыған байланысты ұзақ мерзімді операциялар 59,8% - дан 74,3%-ға дейін (г/г) өсті.
  • Бұл ретте интернеттегі транзакциялар ағымдағы жылдың бірінші тоқсанында 10,2 трлн теңгені немесе барлық қолма-қол ақшасыз  транзакциялардың 81,9%-ын құрады.
  • Оның үлесі бұрын 85%-дан 71%-ға дейін өсті.
  • Айналыстағы несиелік карталардың өсу қарқыны (+77% г/г) тиісті дебиттік көрсеткіштен (+38% г/г) екі есе асып түсті.
  • Бұл ретте дебиттік карталар (37,9 млн vs 12,1 млн) саны бойынша басым болып отыр. Сәйкесінше, айналыстағы дебиттік карталар саны елдің 100 тұрғынына шаққанда 201 бірлікті, несиелік карталар саны – 64 бірлікті құрайды.
  • Ел өңірлері қолма-қол ақшасыз төлемдердің өсу әлеуетін пайдаланады: қолма-қол ақшасыз төлемдердің үлесі елдің барлық облыстарында бірінші рет басым болды.

Кезеңнің қысқаша нәтижелері

Соңғы жылдары қаржы ұйымдары құрған төлемдер инфрақұрылымы (бірінші кезекте — мобильдік),сондай-ақ карантиндік шектеулер мен қолайлы реттеушілік режим нарыққа қолма-қол ақшасыз транзакциялар, оның ішінде жеке тұлғалар арасындағы P2P-аударымдар сегментінде қарқынды өсуді көрсетуге мүмкіндік берді.

Сонымен бірге, бұл аударымдардың белгілі бір бөлігі тек жеке тұлғалар арасындағы коммерциялық емес транзакцияларға арналған микро және шағын бизнес төлемдерінің "сұр" сегментіне түсуі мүмкін. Алайда, бұл олардың экономикаға оң әсерін жоймайды — ақша айналымын жеделдету, қаржылық операцияларға нақты шығындарды азайту, 2025 жылы кірістерді жалпыға бірдей декларациялауды енгізу үшін "негіз" дайындау және сәйкесінше көлеңкелі экономиканы азайту.

Сонымен қатар, жеке тұлғалардың мобильді транзакциялары бойынша кәсіпкерлердің кірістерін қадағалауға және салық салуға бағытталған таяудағы бірқатар бастамалар қолма-қол ақшасыз төлемдердің айтарлықтай өсуіне тежеуші әсер етуі мүмкін.Алайда, өнімнің ыңғайлылығы мен қауіпсіздігі, тұтынушылардың құқықтарын заңнамалық қорғау (фискалдық чек алу арқылы) қазіргі сәтте қабылданатын тәуекелдерден асып түседі. Сонымен бірге, фискалдық органдар қарапайым азаматтардың коммерциялық емес мобильді аударымдарына салық салынбайды деп сендіреді.

ҚҚҚ жағдайдың дамуын мұқият қадағалап, осы бастамаларға қатысты мемлекеттік органдармен диалог жүргізеді. Нәтиже фискалдық органдардың P2P құралын қолдану мониторингі мен талдауын жоспарланған енгізуге теңдестірілген тәсілі болды.

Шолуын PDF-нұсқасы

ҚҚҚ талдау орталығы валюта, қор, тауар нарықтарындағы экономикалық жағдай, KASE эмитенттерінің талдауы, ҚР Ұлттық Банкінің, ҚР Ұлттық экономика министрлігінің, ҚР Қаржы министрлігінің, Мемлекеттік кірістер комитетінің статистикалық деректері, сондай-ақ елдегі ағымдағы экономикалық жағдайға әсер ететін өзге де оқиғалар туралы әртүрлі мерзімділіктегі экономикалық шолуларды үнемі дайындайды. ҚҚҚ талдау орталығының материалдарымен ҚҚҚ сайтында танысуға болады.

Талдау материалдарын кез келген пайдалануға тек afk.kz дереккөзіне гиперсілтеме болғанда ғана жол беріледі

 

Соңғы жаңалықтар
21.04.2026
2025 жылы Қазақстан импортының шамамен 30%-ын Ресей Федерациясы қамтамасыз етті
ҚҚҚ Талдау орталығы назарларыңызға 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Ресей арасындағы өзара тауар айналымына жасалған шолуды ұсынады.
21.04.2026
Инфляция қарқынының тежелуі нәтижесінде нақты мөлшерлеме 7%-ға көтерілді
ҚҚҚ талдау орталығы назарыңызға 2026 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша Қазақстанның қаржы нарығындағы пайыздық мөлшерлемелер шолуын ұсынады.
10.04.2026
2025 жылы жаңа несиелерге сұраныс 13,7% төмендеді
ҚҚҚ Талдау орталығы назарларыңызға 2025 жылғы екінші деңгейлі банктердің бөлшек несиелеу нарығына шолуды ұсынады.
09.04.2026
Макроэкономикалық жағдайлардың жақсаруына байланысты нарық базалық мөлшерлеме бойынша үзілісті күтуде
ҚҚҚ талдау орталығы назарларыңызға 2026 жылғы сәуірдегі жекелеген индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушылары арасында жүргізілген кезекті сауалнама нәтижелерін ұсынады.
07.04.2026
Экономикадағы жаңадан берілген несиелердің 50%-дан астамы корпоративтік секторға тиесілі
ҚҚҚ талдау орталығы назарларыңызға 2025 жылғы кәсіпкерлік субъектілерін несиелеуге қатысты шолуды ұсынады.
26.03.2026
Қытаймен өзара тауар айналымы $34,1 млрд деңгейіне жетіп, жалпы сыртқы сауданың ширек бөлігіне жуықтады
ҚҚҚ талдау орталығы назарларыңызға Қазақстан мен Қытай арасындағы 2025 жылғы тауар айналымы бойынша сараптамалық шолуды ұсынады.