13.05.2020
1488 cапарлар
Коронавирус: қолма-қол ақшасыз төлем драйвері

ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2020 жылғы 01 сәуірдегі жағдай бойынша қолма-қол ақшасыз карточкалық төлемдер бойынша статистикаға шолу ұсынады

Наурыз айында Covid-19-мен күресу үшін қабылданған және сауда желілерінің, бизнес-орталықтардың қызметін тоқтата тұруды және көшелерде қозғалуға қатаң шектеулерді қамтитын биліктің қатаң шаралары Қазақстанның cashless-экономикаға көшуін айтарлықтай жеделдетді. ҚР аумағында жасалған қолма-қол ақшасыз карточкалық төлемдер көлемі 2020 жылдың наурыз айында 16% - ға өсіп, 2 146,7 млрд теңгені құрады. Сонымен қатар, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 777,2 млрд.теңге көрсеткішінен — 2,8 есе артық өсім байқалады.

 

 

«Наурыз айында қолма-қол ақшасыз төлемдер көлемі карантин және өзін-өзі оқшаулау режимін енгізер алдында қажетті тауарлар мен дәрі-дәрмектерді сатып алу, бағаның өсуін күтуде басқа да ірі импорттық заттар мен бұйымдарды сатып алу сияқты бір жолғы факторлар аясында одан әрі өсуді көрсетті. Қолма-қол ақшасыз төлемді пайдасына таңдау қисынды, соның ішінде азаматтардың қолма-қол ақшамен байланысты шектеу ниетіне байланысты»,

— ҚҚҚ инновациялар мен қаржылық технологияларды дамыту орталығының директоры Константин Пак пікір білдірді.

Сонымен қатар, ҚР аумағында жасалған карточкалық төлемдер көлемі бойынша көшбасшы үштігі наурыз қорытындысы бойынша былайша көрінеді:

Алматы — 34% (-0,6%), одан әрі астана— 16% (-0,8%) және Түркістан облысымен Шымкент қаласы-8% (+0,5%)..

 

 Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

Карточкалар бойынша қолма-қол ақшасыз төлемдер көлемінің банкоматтардағы қолма-қол ақшаны алуға қатынасы наурызда 145% - дан 161% - ға дейін өсті, бұл қолма-қол ақшасыз төлемнің банкоматтардағы қолма-қол ақшаны алудан тұрақты басым екенін көрсетеді. Естеріңізге сала кетейік, 2019 жылдың наурыз айында бұл көрсеткіш 65% - ды құрады.

Сонымен қатар, Қазақстандағы төлем карталары бойынша операциялардың жиынтық көлемі наурыз айында 11,3% - ға өсімді көрсетіп, 3 484,0 млрд теңгені құрады. Оның ішінде 62% қолма-қол ақшасыз төлемдерге келеді (+3,0%).

 

 

Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

Өңірлік бөліністе ең көп өзгеріс абсолюттік мәнде көрсетті оңтүстік астанасы — мұнда транзакциялар көлемі, наурыз айында 87,6 млрд теңгеге өсті. Қалған аймақтардың аумағындағы карточкалар бойынша төлемдер серпіні өткен аймен де, 2019 жылғы наурыз айымен де салыстырғанда да оң болды (1-кестені қараңыз).

 

Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

Карточкаларды пайдалана отырып, қолма-қол ақшасыз төлемдер бойынша «орташа чек» наурыз айында 13 279 теңге белгісіне дейін 14,9% - ға өсті, ал банкоматтан алу сомасының орташа мөлшері 5,6% - ға артып, 48 184 теңгені құрады.

 

 

«Банкоматтардан алудың бір мезгілде өсуі қолма-қол ақшасыз төлеу шектеулі немесе мүмкін емес жерлерде сатып алуды жүзеге асыру үшін қолма-қол массаны қалыптастыру қажеттігіне байланысты болуы мүмкін. Наурыз айының соңынан сәуірдің екінші жартысына дейінгі кезеңге ЕДБ кеңселерінің жабылуы да қолма-қол ақшаны алудың өсуі үшін маңызды фактор болып табылады»,

— деп есептейді Константин Пак.

 

 Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

Сонымен қатар, ҚР аумағында наурыз айында жасалған қолма-қол ақшасыз карточкалық төлемдер көлемінің 78% (бұрын 74%) немесе 1 678,5 млрд теңге—интернетте төлем төлеуге, ал 21% (бұрын 25%)—POS-терминалдар арқылы төлеуге (450,6 млрд теңге) келеді. Бұл ретте соңғы 12 айда Қазақстанда карточкалар бойынша транзакциялардың жалпы көлемінде POS-терминалдар арқылы төлемдердің үлесі 17% - ға төмендеді.

 

 

Дереккөз: ҚРҰБ, ҚҚҚ есептері

 

«Сәуір айында экономикалық белсенділіктің айтарлықтай төмендеуінің себебі Қазақстандағы төлем карталары бойынша операциялардың жиынтық көлемі төмендеуін көрсетуі мүмкін. Дегенмен, байланыссыз жолмен төлеу үлкен ықтималдықпен,көлемі бойынша басым болады. Алдын ала мәліметтер бойынша, сәуір айында жергілікті e-commerce үлесі айтарлықтай өсімді көрсетеді, соның ішінде қазақстандықтардың көп саны жергілікті интернет-дүкендерде сатып алудың алғашқы тәжірибесін алғандығының арқасында»,

— дейді Константин Пак.

 

Естеріңізге сала кетейік, бұған дейін Ұлттық банк дүкендерде/дәріханаларда, онлайн-жеткізуде қолма-қол ақшасыз төлем түрлерін пайдалануды ұсынды, өйткені олар вирустарды таратпау үшін есеп айырысудың ең тиімді тәсілі болып табылады.

Қолма-қол ақшасыз төлемдер динамикасы бойынша келесі деректерді жариялау 27 мамырға жоспарланған.

Талдау материалдарын кез келген пайдалануға тек afk.kz дереккөзіне гиперсілтеме болғанда ғана жол беріледі.

 

Соңғы жаңалықтар
04.02.2026
Жалпы сақтандыру нарығының табыстылығы төлемдердің артуына байланысты төмендеді
ҚҚҚ талдау орталығы 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның жалпы сақтандыру нарығына жасалған талдауды ұсынады.
23.01.2026
Қор нарығының капитализациясы 46,7 трлн теңге көрсеткішке жетті, бұл ел ЖІӨ-нің 29%-ына тең
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстанның 2025 жылғы Бағалы қағаздар нарығына шолу ұсынады.
16.01.2026
Жүйеде номиналды мөлшерлемелер өсуде, бірақ пайыздық айырма азайып жатыр
Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының (ҚҚҚ) сараптамалық орталығы сіздің назарыңызға 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанның қаржы нарығындағы пайыздық мөлшерлемелерге шолуын ұсынады.
15.01.2026
Жоғары мөлшерлемелер ұзақ сақталады: қазір нарық үзіліс пен кейінірек абайлап жұмсартуды күтеді
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2025 жылғы қаңтардағы кейбір индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушыларының кезекті сауалнамасының нәтижелерін ұсынады.
19.12.2025
Инфляция, мөлшерлеме және кредиттік цикл: Қазақстанның 2026 жылғы макроэкономикалық күн тәртібі
2026 жылы ел экономикасы қатаң ақша-несие саясаты, ауқымды бюджет-фискалдық реформалар және сыртқы конъюнктураның салыстырмалы түрде қолайсыздануы қатар әсер ететін «тар өткелден» өтуге мәжбүр болады
10.12.2025
Валюта бағамына қатысты қысқа мерзімді күтулер жақсарды, ал ұзақ мерзімділері іс жүзінде өзгеріссіз қалды
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2025 жылғы желтоқсандағы кейбір индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушыларының кезекті сауалнамасының нәтижелерін ұсынады.