07.02.2024
2514 cапарлар
2023 жылғы банктік несиелеу: бөлшек саудадағы баяулау, бизнестегі жеделдету

ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстанның 2023 жылғы банк секторына шолу ұсынады.

Негізгі тенденциялар

  • Банктік несиелендіруде 2023 жылы бөлшек саудада өсу қарқынының баяулауы (бір жыл бұрынғы 31,3% көрсеткіштен 26,7%-ға дейін) және бизнесті несиелендіруде жеделдету (13,9%-дан 16,7%-ға дейін) байқалды.
  • Бөлшек саудадағы несие циклінің тарылуы сұраныстың қанығуы, жаңа қарыз алушылар ағынының айтарлықтай төмендеуі (бір жыл бұрынғы +411 мыңға қарсы +549 мың), автокредит беру мен ипотекадағы жеңілдікті бағдарламалардың қысқаруы аясында орын алды.
  • Бұл ретте бизнеске қарыздар портфелінің өсуі (13,9%-дан 16,7%-ға дейін) кредиттеудің төмен енуі (тек 2,5% банктік қарыздар бар), экономикадағы инвестициялық белсенділіктің жалпы өсуі (+13,7%) аясында шағын кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздар беру көлемінің ұлғаюы (+53%) есебінен жеделдеді несиелік ресурстар құнының төмендеуін күтуге байланысты ірі бизнестің несиеге деген сұранысы.
  • Кредиттер бойынша баға шарттары өткен жылдың көп бөлігінде өткен жылға қарағанда жоғары сақталды. Бірақ базалық мөлшерлеменің төмендеу циклі басталғаннан кейін өткен жылдың соңына қарай олардың жақсаруы байқалды, бұл ағымдағы жылы, әсіресе заңды тұлғаларға несие беруде жалғасатыны анық..
  • Сектордың пайыздық маржасы қорландыру құнынан активтер кірістілігінің неғұрлым жеделдетілген өсуіне байланысты өсті (5,75%-дан 6,34%-ға дейін), мұнда ағымдағы шоттардың жоғары үлесі (клиенттер салымдарының 26%) және пассивтер жағында шетел валютасының салымдары бойынша өзгермейтін мөлшерлемелер (барлық депозиттердің 23%) негізгі әсер етті. әсер етті.
  • Жоғары маржа (+59 б.п.) және бизнестің өсуі (+23% несие портфелі) сектор пайдасының артуына ықпал етті, бұл өз кезегінде несие портфелі бойынша провизиялардың өсуінің баяулауы аясында капиталдандыру деңгейіне (+31%) пайдалы әсер етті (4,4 есе, ₸232 млрд-тан ₸53 млрд дейін).
  • Тәуекел құны операциялық ортаның жақсаруы аясында айтарлықтай төмендеді (сектор бойынша көрсеткіш 7,6-дан 6,4%-ға дейін төмендеді).
  • Несие портфелінің сапасы (NPL 3,4-тен 2,9%-ға дейін төмендеді) жұмыс істемейтін қарыздарды төмендету және олардың балансы бойынша төмен өсуі бойынша жалғасып жатқан жұмыс аясында жақсарды (бір жыл бұрын 146 млрд теңгеге өсуге қарсы +₸49 млрд).
  • ЕДБ қызметіндегі осы оң тенденциялар аясында S&P, Moody's және Fitch тарапынан оң рейтингтік іс-қимылдар саны айтарлықтай өсті (бір жыл бұрын 4 және 4-ке қарағанда 9 рейтингтің жоғарылауына және 6 болжамның қайта қаралуына дейін).

Резюме

2023 жылы банк секторы балансының валютасының өсуі операциялық ортаның Елеулі жақсаруы аясында екі таңбалы қалыптасты (ЖІӨ бұрын 3,2%-дан 5,1%-ға дейін жеделдеді, инфляция 20,3%-дан 9,8%-ға дейін баяулады, базалық мөлшерлеменің төмендеу циклі басталды, Инвестициялар бір жыл бұрынғы 7,9% - дағы көрсеткіштен 13,7%-ға өсті).

Несие портфелінің өсуі, оның жоғары сапасының сақталуы және қаржылық емес бизнестің одан әрі кеңеюі аясында банк қызметінің рентабельділігі көрсеткіштерінің өрлемелі серпіні жалғасты, бұл секторды капиталдандыру деңгейіне және рейтингтік агенттіктердің әрекеттеріне оң әсер етті.

Міндеттемелер жағында экономиканың жекелеген секторларына салық жүктемесінің ұлғаюы және валюталық салымдардың құлдырауы аясында корпоративтік салымдардың бейтарап динамикасы байқалды, бірақ бөлшек депозиттердің көлемі номиналды жалақының (9М23 үшін +16,9%) ұлғаюы және теңгелік салымдарды қорғау бағдарламасы шеңберінде қосымша 10% есептеу (₸ 307 млрд) аясында айтарлықтай өсті.

Пассивтердегі оң үрдістердің ішінде "ұзақ ақша" үлесінің 6,3-тен 7,5%-ға дейін (барлық міндеттемелерден) өскенін атап өтеміз: жинақ салымдары ₸ 477 млрд-қа, облигациялар ₸ 592 млрд-қа өсті, бұл экономика субъектілеріне ұзақ мерзімді кредиттер беру мүмкіндігіне пайдалы әсер ететін болады. Сонымен қатар, ағымдағы жылы кредиттер бойынша баға шарттары базалық мөлшерлеме мен қорландыру құнының күтілетін ұзақ мерзімді төмендеуі, сондай-ақ экономикадағы кредиттік тәуекелдің жақсаруы салдарынан жақсаруы мүмкін.

Бұл ретте бөлшек Кредиттеу сұраныстың қанығуының және реттеуді қатаңдатудың табиғи себептерінің үйлесімінде баяулауын жалғастыра алады, ал бизнесті кредиттеуде ақша-кредит жағдайларын қалыпқа келтіру, реттеушілік ынталандыру шаралары және кейінге қалдырылған сұранысты іске асыру аясында одан әрі жеделдету байқалуы мүмкін (кредит алуға ниет білдірген кәсіпорындардың ең көп үлесі ҚРҰБ сауалнамасына сәйкес өңдеу өнеркәсібінде, саудада және құрылыста атап өтілді нақты сектор кәсіпорындары).

  Шолуын PDF-нұсқасы

ҚҚҚ талдау орталығы валюта, қор, тауар нарықтарындағы экономикалық жағдай, KASE эмитенттерінің талдауы, ҚР Ұлттық Банкінің, ҚР Ұлттық экономика министрлігінің, ҚР Қаржы министрлігінің, Мемлекеттік кірістер комитетінің статистикалық деректері, сондай-ақ елдегі ағымдағы экономикалық жағдайға әсер ететін өзге де оқиғалар туралы әртүрлі мерзімділіктегі экономикалық шолуларды үнемі дайындайды. ҚҚҚ талдау орталығының материалдарымен ҚҚҚ сайтында танысуға болады.

Талдау материалдарын кез келген пайдалануға тек afk.kz дереккөзіне гиперсілтеме болғанда ғана жол беріледі.

Соңғы жаңалықтар
04.02.2026
Жалпы сақтандыру нарығының табыстылығы төлемдердің артуына байланысты төмендеді
ҚҚҚ талдау орталығы 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның жалпы сақтандыру нарығына жасалған талдауды ұсынады.
23.01.2026
Қор нарығының капитализациясы 46,7 трлн теңге көрсеткішке жетті, бұл ел ЖІӨ-нің 29%-ына тең
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстанның 2025 жылғы Бағалы қағаздар нарығына шолу ұсынады.
16.01.2026
Жүйеде номиналды мөлшерлемелер өсуде, бірақ пайыздық айырма азайып жатыр
Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының (ҚҚҚ) сараптамалық орталығы сіздің назарыңызға 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанның қаржы нарығындағы пайыздық мөлшерлемелерге шолуын ұсынады.
15.01.2026
Жоғары мөлшерлемелер ұзақ сақталады: қазір нарық үзіліс пен кейінірек абайлап жұмсартуды күтеді
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2025 жылғы қаңтардағы кейбір индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушыларының кезекті сауалнамасының нәтижелерін ұсынады.
19.12.2025
Инфляция, мөлшерлеме және кредиттік цикл: Қазақстанның 2026 жылғы макроэкономикалық күн тәртібі
2026 жылы ел экономикасы қатаң ақша-несие саясаты, ауқымды бюджет-фискалдық реформалар және сыртқы конъюнктураның салыстырмалы түрде қолайсыздануы қатар әсер ететін «тар өткелден» өтуге мәжбүр болады
10.12.2025
Валюта бағамына қатысты қысқа мерзімді күтулер жақсарды, ал ұзақ мерзімділері іс жүзінде өзгеріссіз қалды
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2025 жылғы желтоқсандағы кейбір индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушыларының кезекті сауалнамасының нәтижелерін ұсынады.