09.08.2021
3529 cапарлар
Бірінші жартыжылдықта банктер рекордтық 9,3 трлн теңге қарыз берді

ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2021 жылдың бірінші жартыжылдығындағы Қазақстанның банк секторының шолуын ұсынады.

Кезеңнің негізгі тенденциялары

  • Макроэкономикалық жағдайлардың жақсаруы, іскерлік белсенділіктің қалпына келуі және бірінші жартыжылдықтың жекелеген оқиғалары банк секторы көрсеткіштерінің серпініне әсер етті.
  • ЕДБ-нің несиелікк белсенділігі айтарлықтай жақсарғанын көрсетті: жаңа несиелер беру ₸9,3 трлн (+ ₸2,8 трлн) құрады, оның 54% корпоративтік сектордың қарыздары құрайды.
  • Алайда, заңды тұлғалардың NPL нарықтың ірі ойыншысымен едәуір есептен шығаруына байланысты (−маусымда₸475 млрд), корпоративтік несиелік портфель бөлшек (+15%) көрсеткішімен салыстырғанда аз байқалған өсімді (+1%) көрсетті.
  • Бөлшек қарыздар ипотека сегменттерінде жоғары өтеу (+10%) және тұтынушылық кредиттеу (+14%) есебінен өсті, бұл кейінге қалдырылған сұранысты іске асырумен, сондай-ақ ЕЖШ-ны ипотека үшін бастапқы жарна ретінде пайдалану салдарынан ипотекалық қарыз жүктемесінің төмендеуімен байланысты болуы мүмкін.
  • Жеке NPL-ді ЕДБ-нің бірімен реттеу және лицензияларды қайтарып алу аясында сектордың несие портфелінің сапасы едәуір жақсырақ көрінеді: NPL жыл басындағы 6,9% - дан 4,8% - ға дейін төмендеді.
  • Бұл ойыншылар санының азаюына қарамастан, секторда шоғырланудың төмендеуі байқалды (минус 3 банк.).
  • Несиелік белсенділікті қаржыландыру міндеттемелердің (+13%) және меншікті капиталдың (+5%) ұлғаюы есебінен жүргізілді.
  • Пассив жағында халықтың (+1,5 трлн теңге) және заңды тұлғалардың (+1,5 трлн теңге) қаражатының айтарлықтай тең келуі байқалды— ұлттық валютадағы нақты пайыздық мөлшерлемелерді оң аумақта ұстап қалу, Сovid-19-мен белгісіздікті сақтау, сондай-ақ пайыздарды капиталдандыру аясында.
  •  Меншікті капитал сектордың пайдасын одан әрі ұлғайту және капиталдандыру кезінде және дивидендтер төлеуге қарамастан тұрақты қалыпты өсуді жалғастырды.

Резюме

Салыстырмалы қолайлы макроэкономикалық жағдайлар экономика субъектілері тарапынан қарыз қаражатына төлемге қабілетті сұраныстың артуына себепші болды, ал ЕДБ өтімді активтерінің жеткілікті қоры осы сұраныстың уақтылы қанағаттандырылуын қамтамасыз етті.

Бұл ретте сектор қызметі көрсеткіштерінің серпініне (корпоративтік қарыздар, NPL, провизиялар және меншікті капитал деңгейі)бірінші жартыжылдықтың жекелеген оқиғалары, оның ішінде лицензияларды кері қайтарып алу және ірі ойыншының балансты тазартуы әсер етті.

Сонымен қатар, елдегі күрделі эпидемиологиялық жағдай және карантиндік шектеулерді мәжбүрлі қайтару іскерлік белсенділіктің қалпына келуін едәуір баяулатуы мүмкін, бұл қарыз ресурстарына деген сұранысқа, ағымдағы қарыз алушылардың және тиісінше ЕДБ-нің несие саясатына теріс әсер етеді. Жоғары белгісіздік халық пен компаниялардың валюталық қалауына әсер етуі мүмкін.

Екінші жағынан, елдегі инфляциялық процестердің едәуір өсуі ақша-несие шарттарын одан әрі қатаңдату қажеттілігін негіздейді, бұл өз кезегінде нарықтық қарыз ресурстарының құнына (кейбір артта қалушылықпен) және теңгелік өтімділіктің дюрациясына теріс әсер етеді. Мұндай жағдайда Мемлекеттік бағдарламалар жағына сұраныстың қайта теңгерілуі орын алуы мүмкін, бұл мемлекеттің экономикадағы рөлін және оның міндеттемелерін ұлғайтатын болады.

Тиісінше, несиеік белсенділіктің одан әрі серпіні бірінші жартыжылдағыдай айқын сипатта болмауы мүмкін.

Шолуын PDF-нұсқасы

ҚҚҚ талдау орталығы валюта, қор, тауар нарықтарындағы экономикалық жағдай, KASE эмитенттерінің талдауы, ҚР Ұлттық Банкінің, ҚР Ұлттық экономика министрлігінің, ҚР Қаржы министрлігінің, Мемлекеттік кірістер комитетінің статистикалық деректері, сондай-ақ елдегі ағымдағы экономикалық жағдайға әсер ететін өзге де оқиғалар туралы әртүрлі мерзімділіктегі экономикалық шолуларды үнемі дайындайды. ҚҚҚ талдау орталығының материалдарымен ҚҚҚ сайтында танысуға болады.

Талдау материалдарын кез келген пайдалануға тек afk.kz дереккөзіне гиперсілтеме болғанда ғана жол беріледі

 

Соңғы жаңалықтар
16.09.2026
Орта бизнес корпоративтік кредиттеудің басты қозғаушы күшіне айналып отыр
ҚҚҚ талдау орталығы 2026 жылдың І жартыжылдығындағы орта кәсіпкерлік субъектілерін кредиттеу шолуын назарларыңызға ұсынады.
16.09.2026
Ірі бизнес өтінімдердің 60,5%-ы мақұлданады, ал жалпы нарықта бұл көрсеткіш – 44,1%
ҚҚҚ талдау орталығы 2026 жылғы I жартыжылдықтағы ірі кәсіпкерлік субъектілерін несиелеу шолуын назарларыңызға ұсынады.
10.09.2026
Автонесиелерге деген сұраныс өткен жылы 50%-дан астам өскеннен кейін 9%-ға төмендеді
ҚҚҚ талдау орталығы 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы қазақстандық автонесиелеу нарығына шолуды назарларыңызға ұсынады.
08.09.2026
₸20 млн-нан асатын ипотекалық қарыздардың үлесі 31,4%-дан 39,6%-ға дейін өсті
ҚҚҚ талдау орталығы 2026 жылдың 1-жартыжылдығындағы Қазақстанның ипотекалық нарығына шолуды назарларыңызға ұсынады.
07.09.2026
Бизнеске берілген несиелер көлемі 20,7%-ға өсті, ал өтінімдер саны небәрі 1,2%-ға артты
ҚҚҚ талдау орталығы 2026 жылдың 1-ші жартыжылдығындағы кәсіпкерлік субъектілерін несиелеуге шолуын назарларыңызға ұсынады.
04.09.2026
Сарапшылар базалық мөлшерлеме қыркүйекте төмендеп, бір жылдан кейін 14,75%-ға дейін түседі деп болжап отыр
ҚҚҚ талдау орталығы қаржы нарығының кәсіби қатысушылары арасында 2026 жылдың қыркүйек айындағы кейбір индикаторларға қатысты кезекті сауалнама нәтижелерін назарларыңызға ұсынады.