2017 жылмен салыстырғанда шоғырландырылған бюджет шығындары 1,1 триллион теңгеге төмендеді

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің мәліметтеріне сәйкес, шоғырландырылған бюджеттің кірістері (Республикалық және муниципалдық бюджетті қоса алғанда) 2018 жылы 13 275,7 млрд теңгені құрады, бұл 2017 жылғы кірістерден 22,8% - ға артық. 2018 жылы бюджеттің кіріс бөлігі 113,2% орындалды

Оңтайландырудың арқасында салықтық түсімдер (соның ішінде тауарларға, жұмыстарға, қызметтерге ішкі салықтардан, ҚҚС-дан түсетін түсімдердің өсуі) 25,9% - ға немесе 2 278,9 млрд теңгеге, 11 090,9 млрд теңгеге дейін өсті. Бұл ретте салықтардың орындалуы 2018 жылға жоспарланған барлық түсімдердің 102,1% - ын құрайды. Салықтық емес түсімдер жоспарланғаннан 26,9% - ға немесе 50,2 млрд теңгеге жоғары болды, алайда олардың бюджеттің жиынтық түсімдеріндегі үлесі төмен деңгейде қалып отыр; 2018 жылы олар 1,8% - ды құрады.

Нақты және жоспарлы табыстар арасындағы осындай елеулі айырмашылық бірінші кезекте жоғары инвестициялық табыспен байланысты. Осылайша, егер Ұлттық қорды басқарудан түскен инвестициялық табыс 2018 жылы 594,9 млрд теңгені құраса, 2018 жылдың тоғыз айындағы табыс 1 846,7 млрд теңгені құрады.  Алайда, көрсетілген сома тіркелген инвестициялық кіріс емес, есепті күнгі портфельдің құнын қайта бағалау болып табылады.

Сонымен бірге, 2018 жылы бюджет шығындары 2017 жылға қарағанда 1,127,8 млрд. теңгеге 11 364,1 млрд. теңгеге дейін төмендеді. Естеріңізге сала кетейік, үкімет 2017 жылы елдегі банк секторын қолдауға 2,09 трлн теңге көлемінде «Проблемалық кредиттер қоры» АҚ-ға біржолғы мақсатты аударымды жүзеге асырды және нәтижесінде шоғырландырылған бюджеттегі басқа шығыстар 2017 жылы 103,7 млрд. теңгеден 2 334,29 млрд. теңгеге дейін өсті. 2018 жылы бюджет шығыстарының құрылымында 24,2% -ы әлеуметтік көмекке және әлеуметтік қамсыздандыруға (2,8 трлн. теңге), білім беруге – 17,1% (1,9 трлн. теңге), денсаулық сақтауға – 10,3% (1,2 трлн. теңге) келеді.

1-Диаграмма. Шоғырландырылған бюджеттің шығындары:

Дереккөз: ҚР ҚМ

Борышқа қызмет көрсетуге өткен жылы 587,7 млрд теңге (2017: 458,9 млрд теңге) жұмсалды. Айта кетейік, Қазақстан Республикасы Үкіметінің қарызы 2018 жылдың қазан айының басындағы жағдай бойынша 30,2 млрд. АҚШ долларын немесе 10 971,7 млрд теңгені құрады. Сонымен қатар, 2019 жылдың 31 желтоқсанына үкімет борышының лимиті 13 000 млрд теңге көлемінде белгіленді.

Есепті кезеңде таза бюджеттік несиелер 162,8 млрд. теңгені құрады, жоспар 156,8 млрд. теңгені құрады, ал қаржылық активтермен жасалатын операциялар бойынша теңгерім 119,8 млрд. теңгені құрады. Қорытындылай келе, 2018 жылға қарай ҚР КБ-нің профициті 1 628,9 млрд. теңгені құрады, ал 2018 жылға бюджетпен 55,4 млрд теңге көлемінде профицит салынды.

2-Диаграмма. Жылдар бойынша ҚР шоғырландырылған бюджетінің кірістері мен шығындары:

Дереккөз: ҚР ҚМ

Еске салайық, 2018 жылғы 30 қарашада Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев "2019-2021 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы" Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды. 2019 жылы республикалық бюджеттің кірісі 9 631,1 млрд теңге, шығындар – 10 335,0 млрд теңге, тапшылық – 979,0 млрд теңге (ЖІӨ 1,5%) көлемінде қарастырылған. 2019 жылы Ұлттық қордан республикалық бюджетке кепілдендірілген трансферт сомасы 2,45 трлн теңгені құрайды.

Айта кетейік, бюджеттің Ұлттық қордан берілетін трансферттерге тәуелділігін төмендету мақсатында 2021 жылдан бастап кепілдік берілген трансферттің мөлшері екі трлн теңге деңгейінде бекітілетін болады. Жаңа ережеге біртіндеп көшу мақсатында Ұлттық қордан республикалық бюджетке кепілдендірілген трансферттің мөлшері кезең-кезеңімен төмендетілетін болады. 2018 жылы кепілдік берілген трансферт көлемі 2,6 трлн теңгеге тең болды, 2019 жылы трансферт көлемі 2,45 трлн теңгені, 2020 жылы – 2,3 трлн теңгені, ал 2021 жылы – 2,0 трлн теңгені құрайды.

Талдау материалдарын кез келген пайдалануға тек afk.kz дереккөзіне гиперсілтемесі болған жағдайда ғана рұқсат етіледі