18.11.2020
34704 cапарлар
Қарыз бойынша өмір: мемлекеттің 9 айдағы шығындары оның кірістерінен үштен біріне артық

ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 9 айдағы шоғырландырылған бюджетінің шолуын ұсынады.

Кезеңнің негізгі

  • Пандемия бюджет балансына теріс әсер етті.
  • Салық түсімдері өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,63 трлн теңгеге төмендеп, 2020 жылғы қаңтар-қыркүйекте 6,92 трлн теңгені құрады.
  • 2020 жылдың үш тоқсанының қорытындысы бойынша шоғырландырылған бюджет тапшылығы 3,6 трлн теңгені құрады және жыл соңына қарай ол 6,52 трлн теңгеге жетеді деп күтілуде.
  • 2020 жылдың үш тоқсанында бюджет шығыстары 11,58 трлн теңгені құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 22,9%-ға жоғары.
  • Бюджет тапшылығын қаржыландыру үшін 3,1 трлн теңгеге қарыз тартылды.
  • Ұлттық қордан республикалық бюджетке трансферттер көлемі 9 айда ағымдағы жылы жоспарланған 4,7 трлн теңгенің 4,11 трлн теңгесін құрады.

 

Резюме

2020 жылдың үш тоқсанының қорытындысы бойынша шоғырландырылған бюджет тапшылығы 3,62 трлн теңгені құрады. Бұл ретте салық түсімдері 6,92 трлн теңгені құрады,оның ішінде 1,16 трлн теңге Ұлттық қорға түсімдер, 11,58 трлн теңге шығыстарға қарсы.

Ағымдағы жылы ел бойынша жиынтық салық түсімдері 10,0 трлн теңге деңгейінде күтілуде, оның ішінде Ұлттық қорға салық түсімдері – 1,5 трлн теңге, ал бюджеттің шығыс бөлігі 17,04 трлн теңгеге есептелген. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда салық түсімдері 1,63 трлн теңгеге төмендеді. Айта кету керек, Ұлттық қорға Салықтық түсімдер соңғы бес айда, 2020 жылдың мамыр-қыркүйек айларында тек 117,0 млрд теңгені құрады. 2019 жылдың үш тоқсанымен салыстырғанда бюджеттің негізгі баптары бойынша шығыстар 2,15 трлн теңгеге немесе 22,9% - ға ұлғайды.

Атап айтқанда, білім беру шығындары 543,8 млрд теңгеге, денсаулық сақтау шығындары 472,4 млрд теңгеге, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық шығындары 310,7 млрд теңгеге, әлеуметтік көмек пен қорғау шығындары 242,6 млрд теңгеге өсті. Айта кетейік, "әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамтамасыз етуге" жұмсалатын жиынтық шығыстар 2,81 трлн теңгені құрады, ал жеке тұлғаларға зейнетақы түріндегі трансферттер 1,89 трлн теңгені құрады.

Сонымен бірге, ел бюджетінің тапшылығы негізінен қарыз қаражаты есебінен қаржыландырылады. Мәселен, 2020 жылдың тоғыз айында қарыздар түсімі 3,13 трлн теңгені құрады.

Сонымен қатар, Ұлттық қордың активтері жыл басынан бері 1,7 трлн теңгеге немесе 6,3% - ға қысқарды және 2020 жылғы қазан айының басындағы жағдай бойынша 25,7 трлн теңгеге бағаланады. Ұлттық қордан 2020 жылдың тоғыз айында республикалық бюджетке 4,11 трлн теңге бағытталды.

Шолуын PDF-нұсқасы

ҚҚҚ талдау орталығы валюталық, қор, тауар нарықтарындағы экономикалық жағдайдың әр түрлі кезеңділігіне экономикалық шолуларды, KASE эмитенттерінің, ҚР Ұлттық Банкінің, ҚР Ұлттық экономика министрлігінің, ҚР Қаржы министрлігінің, Мемлекеттік кірістер комитетінің статистикалық деректерін, сондай-ақ елдегі ағымдағы экономикалық жағдайға әсер ететін басқа да оқиғаларды үнемі дайындайды. ҚҚҚ талдау орталығының материалдарымен ҚҚҚ сайтында танысуға болады.

Аналитикалық материалдарды кез-келген қолдануға тек afk.kz дереккөзінегиперсілтеме болған жағдайда ғана рұқсат етіледі.

 

Соңғы жаңалықтар
09.04.2026
Макроэкономикалық жағдайлардың жақсаруына байланысты нарық базалық мөлшерлеме бойынша үзілісті күтуде
ҚҚҚ талдау орталығы назарларыңызға 2026 жылғы сәуірдегі жекелеген индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушылары арасында жүргізілген кезекті сауалнама нәтижелерін ұсынады.
07.04.2026
Экономикадағы жаңадан берілген несиелердің 50%-дан астамы корпоративтік секторға тиесілі
ҚҚҚ талдау орталығы назарларыңызға 2025 жылғы кәсіпкерлік субъектілерін несиелеуге қатысты шолуды ұсынады.
26.03.2026
Қытаймен өзара тауар айналымы $34,1 млрд деңгейіне жетіп, жалпы сыртқы сауданың ширек бөлігіне жуықтады
ҚҚҚ талдау орталығы назарларыңызға Қазақстан мен Қытай арасындағы 2025 жылғы тауар айналымы бойынша сараптамалық шолуды ұсынады.
20.03.2026
Автонесиелеу көлемі бойынша ипотекалық нарық деңгейіне жетті
ҚҚҚ талдау орталығы назарларыңызға 2025 жылғы Қазақстанның автонесиелеу нарығы бойынша шолуды ұсынады.
16.03.2026
Ипотекалық несиелеу нарықтық жағдайлардан оқшау, автономды түрде дамып келеді
ҚҚҚ талдау орталығы Қазақстанның 2025 жылғы ипотека нарығына жасалған сараптамалық шолуды ұсынады.
06.03.2026
Сарапшылар екі таңбалы инфляцияны және қатаң ақша-несие саясатының сақталуын болжайды
ҚҚҚ талдау орталығы назарларыңызға 2026 жылғы наурыздағы кейбір индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушылары арасында жүргізілген кезекті сауалнама қорытындыларын ұсынады.