18.11.2020
34655 cапарлар
Қарыз бойынша өмір: мемлекеттің 9 айдағы шығындары оның кірістерінен үштен біріне артық

ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 9 айдағы шоғырландырылған бюджетінің шолуын ұсынады.

Кезеңнің негізгі

  • Пандемия бюджет балансына теріс әсер етті.
  • Салық түсімдері өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,63 трлн теңгеге төмендеп, 2020 жылғы қаңтар-қыркүйекте 6,92 трлн теңгені құрады.
  • 2020 жылдың үш тоқсанының қорытындысы бойынша шоғырландырылған бюджет тапшылығы 3,6 трлн теңгені құрады және жыл соңына қарай ол 6,52 трлн теңгеге жетеді деп күтілуде.
  • 2020 жылдың үш тоқсанында бюджет шығыстары 11,58 трлн теңгені құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 22,9%-ға жоғары.
  • Бюджет тапшылығын қаржыландыру үшін 3,1 трлн теңгеге қарыз тартылды.
  • Ұлттық қордан республикалық бюджетке трансферттер көлемі 9 айда ағымдағы жылы жоспарланған 4,7 трлн теңгенің 4,11 трлн теңгесін құрады.

 

Резюме

2020 жылдың үш тоқсанының қорытындысы бойынша шоғырландырылған бюджет тапшылығы 3,62 трлн теңгені құрады. Бұл ретте салық түсімдері 6,92 трлн теңгені құрады,оның ішінде 1,16 трлн теңге Ұлттық қорға түсімдер, 11,58 трлн теңге шығыстарға қарсы.

Ағымдағы жылы ел бойынша жиынтық салық түсімдері 10,0 трлн теңге деңгейінде күтілуде, оның ішінде Ұлттық қорға салық түсімдері – 1,5 трлн теңге, ал бюджеттің шығыс бөлігі 17,04 трлн теңгеге есептелген. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда салық түсімдері 1,63 трлн теңгеге төмендеді. Айта кету керек, Ұлттық қорға Салықтық түсімдер соңғы бес айда, 2020 жылдың мамыр-қыркүйек айларында тек 117,0 млрд теңгені құрады. 2019 жылдың үш тоқсанымен салыстырғанда бюджеттің негізгі баптары бойынша шығыстар 2,15 трлн теңгеге немесе 22,9% - ға ұлғайды.

Атап айтқанда, білім беру шығындары 543,8 млрд теңгеге, денсаулық сақтау шығындары 472,4 млрд теңгеге, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық шығындары 310,7 млрд теңгеге, әлеуметтік көмек пен қорғау шығындары 242,6 млрд теңгеге өсті. Айта кетейік, "әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамтамасыз етуге" жұмсалатын жиынтық шығыстар 2,81 трлн теңгені құрады, ал жеке тұлғаларға зейнетақы түріндегі трансферттер 1,89 трлн теңгені құрады.

Сонымен бірге, ел бюджетінің тапшылығы негізінен қарыз қаражаты есебінен қаржыландырылады. Мәселен, 2020 жылдың тоғыз айында қарыздар түсімі 3,13 трлн теңгені құрады.

Сонымен қатар, Ұлттық қордың активтері жыл басынан бері 1,7 трлн теңгеге немесе 6,3% - ға қысқарды және 2020 жылғы қазан айының басындағы жағдай бойынша 25,7 трлн теңгеге бағаланады. Ұлттық қордан 2020 жылдың тоғыз айында республикалық бюджетке 4,11 трлн теңге бағытталды.

Шолуын PDF-нұсқасы

ҚҚҚ талдау орталығы валюталық, қор, тауар нарықтарындағы экономикалық жағдайдың әр түрлі кезеңділігіне экономикалық шолуларды, KASE эмитенттерінің, ҚР Ұлттық Банкінің, ҚР Ұлттық экономика министрлігінің, ҚР Қаржы министрлігінің, Мемлекеттік кірістер комитетінің статистикалық деректерін, сондай-ақ елдегі ағымдағы экономикалық жағдайға әсер ететін басқа да оқиғаларды үнемі дайындайды. ҚҚҚ талдау орталығының материалдарымен ҚҚҚ сайтында танысуға болады.

Аналитикалық материалдарды кез-келген қолдануға тек afk.kz дереккөзінегиперсілтеме болған жағдайда ғана рұқсат етіледі.

 

Соңғы жаңалықтар
05.02.2026
Банктер қымбат қаржы ресурстарына, салықтық жүктеменің артуына және реттеуші шектеулерге бейімделіп жатыр
ҚҚҚ Талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстанның 2025 жылғы банк секторына шолуын ұсынады.
04.02.2026
Жалпы сақтандыру нарығының табыстылығы төлемдердің артуына байланысты төмендеді
ҚҚҚ талдау орталығы 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның жалпы сақтандыру нарығына жасалған талдауды ұсынады.
23.01.2026
Қор нарығының капитализациясы 46,7 трлн теңге көрсеткішке жетті, бұл ел ЖІӨ-нің 29%-ына тең
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға Қазақстанның 2025 жылғы Бағалы қағаздар нарығына шолу ұсынады.
16.01.2026
Жүйеде номиналды мөлшерлемелер өсуде, бірақ пайыздық айырма азайып жатыр
Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының (ҚҚҚ) сараптамалық орталығы сіздің назарыңызға 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанның қаржы нарығындағы пайыздық мөлшерлемелерге шолуын ұсынады.
15.01.2026
Жоғары мөлшерлемелер ұзақ сақталады: қазір нарық үзіліс пен кейінірек абайлап жұмсартуды күтеді
ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2025 жылғы қаңтардағы кейбір индикаторларға қатысты қаржы нарығының кәсіби қатысушыларының кезекті сауалнамасының нәтижелерін ұсынады.
19.12.2025
Инфляция, мөлшерлеме және кредиттік цикл: Қазақстанның 2026 жылғы макроэкономикалық күн тәртібі
2026 жылы ел экономикасы қатаң ақша-несие саясаты, ауқымды бюджет-фискалдық реформалар және сыртқы конъюнктураның салыстырмалы түрде қолайсыздануы қатар әсер ететін «тар өткелден» өтуге мәжбүр болады