2019 жылдың қорытындысы бойынша елдің сыртқы сауда айналымы 96,1 млрд АҚШ доллары, бұл 2018 жылғы көрсеткіштен 1,4% жоғары (94,8 млрд). Сонымен қатар, тауар экспортынан түсетін кірістердің – 57,7 млрд долларға (-3,4 млрд) дейін төмендеуі, сонымен қатар импорттық шығындардың 38,4 млрд долларға (+4,7 млрд) дейін өсуі байқалды. Бұл көрсеткіш сауда балансының профициті 2018 жылдың қорытындысы бойынша 27,5 (-8,1 млрд) көрсеткішке қарсы 19,4 млрд долларға дейін төмендеді.Айта кетейік, 2019 жылы сауда балансы профицитінің орташа айлық көрсеткіші 1,3 млрд долларды құрады.

Мұнай сатудан түскен өзгерістер тауарлар экспортының жалпы серпініне әсер етудің негізгі факторы болып қалды. Жыл қорытындысы бойынша кірістер 37,8-ден 33,6 млрд долларға (-4,2 млрд) төмендеді.

Бұл ретте, 2019 жылы мұнай экспортының физикалық көлемі 2018 жылдан бастап іс жүзінде бір деңгейде (70,0 млн тонна) болғандықтан, аталған төмендеу қолайлы баға конъюнктурасына байланысты болды. Brent мұнайының орташа бағасы 2018 жылы 71,69 (-10,6%) көрсеткішіне қарағанда, 2019 жылы барреліне 64,12 долларды құрады.

Қазақстан мұнайының негізгі сатып алушысы Италия болып қала береді: елге бұрын 11,5 жылдағы көрсеткішке қарағанда 8,2 млрд доллар сомаға мұнай экспортталды. Бұл ретте оның аталған тауар экспортының жалпы көлеміндегі үлесі 30,3% - дан 24,4% - ға дейін күрт төмендеді. Одан әрі тиісінше 3,6 және 3,4 млрд доллар сомасына (тиісінше 10,7 және 10,2% үлесі) мұнай экспортталған Нидерланды мен Франция жүреді.

 Дереккөз: ҚР ҰЭМ СК

Өз кезегінде елге импорттық жеткізілімдердің өсуі негізгі мұнай кен орындарында ірі жөндеу жұмыстарын іске асыру, «Сарыарқа» құбырын салу аясында болды, бұл импортталатын инвестиция тауарларына сұранысты қолдады. Импорт құрылымында негізгі өсім материалдарды өңдеуге арналған өнеркәсіптік салмақ жабдықтары (+539,4 млн доллар), сұйық сорғылар (+464,7 млн доллар), ауа және вакуумдық сорғылар (+439,7 млн доллар) сияқты тауарларға тиесілі. Сонымен қатар, жыл қорытындысы бойынша импорттың ірі қара металдардан жасалған құбырлар болды (1,1 млрд доллар), ал 2018 жылы – табиғи газ (1,0 млрд доллар) құрады.

Сонымен қатар ел бойынша ел үшін ең ірі импорттаушы Ресей болып табылады. Жыл қорытындысы бойынша Қазақстанға Ресей импортының көлемі 14,1 млрд долларды немесе барлық импортталған өнімдердің 36,7%–ын (-2,6%) құрады, одан әрі Қытай -6,6 млрд долларды немесе 17,1% - ын (+1,1%) және Оңтүстік Корея-3,4 млрд долларды немесе 8,9% - ын (+6,2%) құрайды.

Дереккөз: ҚР ҰЭМ СК

Осылайша, мұнай сатудан түсетін түсімдердің азаюына байланысты елдің экспорт құрылымындағы «қара» алтынның үлесі 2019 жылы бұрын 61,9% - дан 58,1% - ға дейін төмендеді. Сонымен қатар, импорт ұлғайған кезде ҚР сауда балансының профициті 29,4% - ға 19,4 млрд долларға дейін төмендеді, бұл ағымдағы шоттың нашарлауының негізгі факторы болды. Естеріңізге сала кетейік, бұған дейін ҚРҰБ тұрақты теңгерімнің алдын ала нәтижесін жариялады: 2019 жылы төлем балансының ағымдағы шоты 2018 жылдың қорытындысы бойынша 288,9 млн доллар тапшылығымен салыстырғанда 5,5 млрд доллар тапшылығымен қалыптасты.

Талдау материалдарын кез келген пайдалануға тек afk.kz дереккөзіне гиперсілтеме болғанда ғана жол беріледі