Бюджеттік инеде: 10 ипотекалық қарыздың 9-ы жеңілдікті мөлшерлемелер бойынша беріледі

ҚҚҚ талдау орталығы сіздердің назарларыңызға 2022 жылдың бірінші жартыжылдығындағы Қазақстанның ипотекалық нарығына шолуды ұсынады.

Негізгі тенденциялар

• Мемлекеттік қаржыландырумен қолдау көрсетілетін ипотекалық несие беру нарығы 2022 жылы қарқынды өсуді жалғастырды.
• Бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша елімізде 900 млрд теңгеге ипотекалық қарыз берілді, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 19,5%-ға немесе 147 млрд теңгеге жоғары.
• "Баспана Хит" бағдарламасының қысқаруына қарамастан, мұндай динамика Отбасы Банкіне (+165 млрд теңге) қарыз беруді жеделдетуге негізделген.
• Отбасы банкін берудің басым үлесі (94%) үш жыл ішінде жинақтауды талап етпейтін қарыздарға тиесілі.
• 2023 жылы алдын ала және аралық тұрғын үй заемдарын беру үшін бюджеттік кредиттеу 20 млрд теңге мөлшерінде көзделді.
• Бұл ретте сыйлықақыларын төлеуге мемлекеттік бюджетке түсетін жүктеме де серпінді өсуде (орташа жылдық өсу қарқыны +29%). Өткен жылы мемлекет шығыны 62 млрд теңгені құрады.
• Портфель сапасы жоғары болып қалуда және портфельдің өсуімен қатар, қарыз алушыларға бастапқы жарна көлемі бойынша қойылатын жоғары талаптармен байланысты. Бірқатар жеңілдікті бағдарламалар бойынша оның төмендеуі алаңдаушылық туғызады.
• БЖЗҚ-дан ірі ақша алу Тұрғын үй жағдайларын жақсартуға "стероидтерді пайдалану" әсерін тигізді: нарықтағы белсенділік пен бағалар іргелі факторлардан (азаматтардың табыстарынан) айтарлықтай ажырап қалды. Өз кезегінде, бағаның күшті өсуі тұрғын үйге қол жетімділіктің төмендеуіне байланысты сұранысты шектейді для граждан.

Резюме

Отбасы Банкінің қолданыстағы бағдарламаларынан басқа 2018 жылы іске қосылған қосымша жеңілдікті бағдарламалар тұрғын үй нарығындағы коммерциялық ипотеканы толығымен ығыстырды. Осылайша, ипотекалық нарық мемлекеттік қаржыландыруға толықтай тәуелді болды.

Оны Бөлмей, нарық елеулі түрде бұзылуы мүмкін. Бұл бірінші кезекте бастапқы тұрғын үй нарығына қатысты, онда "7-20-25" жеңілдікті бағдарламасын жоспарланған қысқарту кезінде елде салынып жатқан тұрғын үйге төлемге қабілетті сұраныс сөзсіз төмендейді (мысалы, "Бәйтерек" ҰБХ 2023 жылы 500 млрд теңгеге құлдырауды бағалайды).

Сонымен қатар, Отбасы банктегі салымдар бойынша сыйлықақыларға жұмсалатын шығындардың ағымдағы өсу қарқыны сақталған жағдайда, олардың көлемі келесі жылдың өзінде 100 млрд теңгеден асады. Орта мерзімді кезеңде шығыстардың осындай өсу қарқынын қолдау мәселесі ашық күйінде қалып отыр.

Перспективада жеңілдікті бағдарламалар табысы төмен азаматтар мен халықтың әлеуметтік осал топтары үшін ғана қолжетімді болуға тиіс, бұл нарықтық бағдарламаларды "меңгеру" мүмкіндігі болмаған кезде оларға тұрғын үй жағдайларын жақсартуға мүмкіндік береді.

Азаматтардың барлық басқа санаттары үшін нақты кірістерді арттыруға, жалақының құнсыздануын тежеуге және коммерциялық ипотеканы біртіндеп қайтаруға баса назар аудару неғұрлым прагматикалық болуы мүмкін.

Сұраныс жағында тұрғын үйді жалға беру нарығының салық салынатын базасына қосу, бір жылдан кейін тұрғын үйді сату кезінде әділ салық салу мәселелерін талқылау да орынды. Мұндай қадамдар тұрғын үй бағасының өсуіне ықпал етпей, тұрғын үй нарығында теңгерімсіздіктің одан әрі жинақталуын болдырмауға көмектеседі.

  Шолуын PDF-нұсқасы

ҚҚҚ талдау орталығы валюта, қор, тауар нарықтарындағы экономикалық жағдай, KASE эмитенттерінің талдауы, ҚР Ұлттық Банкінің, ҚР Ұлттық экономика министрлігінің, ҚР Қаржы министрлігінің, Мемлекеттік кірістер комитетінің статистикалық деректері, сондай-ақ елдегі ағымдағы экономикалық жағдайға әсер ететін өзге де оқиғалар туралы әртүрлі мерзімділіктегі экономикалық шолуларды үнемі дайындайды. ҚҚҚ талдау орталығының материалдарымен ҚҚҚ сайтында танысуға болады.

Талдау материалдарын кез келген пайдалануға тек afk.kz дереккөзіне гиперсілтеме болғанда ғана жол беріледі.